Debian Sunucuya İkinci (Ek) IP Adresi Ekleme

Bu rehber, Debian 11, 12 ve 13 kurulu sunucunuza satın aldığınız ek IP adresini nasıl tanımlayacağınızı anlatır. Adımlar SSH bağlantınızı koparmayacak şekilde sıralanmıştır; yine de değişikliğe başlamadan önce sunucuya başka bir yoldan (örneğin ikinci bir SSH oturumu açık tutarak) ulaşabileceğinizden emin olmanızı öneririz.

Başlamadan önce

Komutları root olarak ya da sudo ile çalıştırın. Aşağıdaki örneklerde şu değerler kullanılmıştır; kendi değerlerinizle değiştirin:

• Ağ arayüzü: ens192 (sunucunuzda farklı olabilir)
• Ana IP adresi: 203.0.113.10/24, ağ geçidi: 203.0.113.1
• Ek IP adresi: 203.0.113.20/24

Arayüzün adını ve ana adresinizi şu komutla görebilirsiniz:

ip -4 addr show

Çıktıda inet 203.0.113.10/24 gibi bir satır ana adresinizi, satırın en sonundaki ad (ens192 gibi) arayüzü gösterir. Ek IP adresiniz müşteri panelinde hizmetinizin sayfasında yazar. Ek IP için de genellikle ana adresinizdeki ön ek uzunluğunu (/24 gibi) kullanırsınız; size farklı bir değer bildirildiyse onu kullanın. Ek IP için ayrıca ağ geçidi yazmayın; sunucunun tek bir varsayılan ağ geçidi olmalıdır.

Sürüme göre farklar

Adımlar üç sürümde de aynıdır; yalnızca şu ayrıntılar değişir ve ilgili adımda belirtilmiştir:

• ip komutunun yeri: Debian 11 ve 12'de /sbin/ip, Debian 13'te /usr/sbin/ip. Sunucunuzdakini command -v ip komutuyla görebilirsiniz.
• Netplan dosyasında ağ geçidi: eski dosyalarda (çoğunlukla Debian 11 ve 12) gateway4: satırıyla, yenilerde routes: bloğuyla yazılır. Ek IP için ağ geçidi satırına dokunmanız gerekmez.
• Debian 12'den 13'e yükseltilmiş sunucular: Debian'ın yükseltme notlarına göre bazı sunucularda ağ arayüzünün adı değişebilir (örneğin enp1s0 yerine ens1). Ayar dosyasındaki arayüz adının ip -4 addr show çıktısındakiyle aynı olduğundan emin olun.

1. Sunucunuzun ağ ayarı nasıl yapılıyor?

Debian'da ağ ayarı kuruluma göre farklı bir araçla yapılabilir. Şu komutla bakın:

ls /etc/netplan/ 2>/dev/null; grep -n "inet static" /etc/network/interfaces

• /etc/netplan/ içinde .yaml dosyası varsa Netplan kullanılıyordur: 3. adıma geçin.
• Netplan dosyası yoksa ve /etc/network/interfaces içinde iface ens192 inet static gibi bir satır varsa klasik ifupdown kullanılıyordur: 2. adıma geçin.
• İkisi de yoksa ağ ayarı /etc/systemd/network/ içindeki dosyalarla yapılıyor olabilir: 4. adıma geçin.

2. ifupdown (/etc/network/interfaces) ile ekleme

1. Önce dosyanın bir yedeğini alın: cp /etc/network/interfaces /etc/network/interfaces.yedek
2. ip komutunun tam yolunu öğrenin: command -v ip (Debian 11 ve 12'de genellikle /sbin/ip, Debian 13'te /usr/sbin/ip). Aşağıdaki satırlarda bu yolu kullanın.
3. Dosyayı açın (nano /etc/network/interfaces) ve ana arayüzünüzün bölümünün sonuna up ve down satırlarını ekleyin. Bölümün tamamı şöyle görünür (örnek Debian 11 ve 12 için; Debian 13'te /sbin/ip yerine /usr/sbin/ip yazın). Yalnızca son iki satırı eklemeniz yeterlidir, var olan satırları değiştirmeyin; dosyanızda address ve netmask ayrı satırlardaysa onları da olduğu gibi bırakın:

   auto ens192
   iface ens192 inet static
       address 203.0.113.10/24
       gateway 203.0.113.1
       up   /sbin/ip addr add 203.0.113.20/24 dev $IFACE label $IFACE:0
       down /sbin/ip addr del 203.0.113.20/24 dev $IFACE label $IFACE:0

   Bu satırlar, sunucu her açıldığında ek IP adresinin tanımlanmasını sağlar. Üçüncü bir adres eklerseniz aynı satırları $IFACE:1 etiketiyle tekrarlayın.
4. Ağ servisini yeniden başlatmanıza gerek yoktur (yeniden başlatmak SSH bağlantınızı kesebilir). Adresi hemen etkinleştirmek için aynı komutu bir kez elle çalıştırın:

   ip addr add 203.0.113.20/24 dev ens192 label ens192:0

3. Netplan ile ekleme

1. /etc/netplan/ içindeki dosyanın yedeğini alın (örnek: cp /etc/netplan/50-cloud-init.yaml /root/netplan.yedek; dosya adı sizde farklı olabilir).
2. Dosyayı açın ve arayüzünüzün addresses listesine ek IP adresini yeni bir satır olarak ekleyin. Girintiler boşlukla yapılır, sekme kullanmayın; var olan satırları değiştirmeyin. Ağ geçidi dosyanızda aşağıdaki gibi routes: bloğuyla ya da eski biçimde gateway4: 203.0.113.1 satırıyla yazılmış olabilir; hangisi varsa olduğu gibi kalsın:

   network:
     version: 2
     ethernets:
       ens192:
         addresses:
           - 203.0.113.10/24
           - 203.0.113.20/24
         routes:
           - to: default
             via: 203.0.113.1

3. Ayarı güvenli biçimde deneyin:

   netplan try

   Komut yeni ayarı uygular ve onayınızı bekler. Bağlantınız sürüyorsa Enter'a basarak onaylayın. Bir sorun olur da onaylayamazsanız 120 saniye sonra eski ayara kendiliğinden döner; böylece sunucuya erişiminizi kaybetmezsiniz. Onayladıktan sonra ayar kalıcıdır.

4. systemd-networkd dosyalarıyla ekleme

/etc/systemd/network/ içindeki arayüzünüze ait .network dosyasının [Network] bölümüne ikinci bir Address= satırı ekleyin:

[Network]
Address=203.0.113.10/24
Address=203.0.113.20/24
Gateway=203.0.113.1

Bu satır, sunucu her açıldığında ek adresin tanımlanmasını sağlar. Ağ servisini yeniden başlatmadan adresi hemen etkinleştirmek için 2. adımdaki anlık komutu bir kez çalıştırın:

ip addr add 203.0.113.20/24 dev ens192

5. Denetleme

• Sunucuda ip -4 addr show dev ens192 komutunun çıktısında iki adres de görünmelidir.
• Kendi bilgisayarınızdan yeni adrese ping 203.0.113.20 ile ulaşabildiğinizi denetleyin.
• Kalıcılığı denemek isterseniz uygun bir zamanda sunucuyu yeniden başlatıp adresin yine tanımlı olduğuna bakabilirsiniz.

Sunucunun internete çıkarken kullandığı adres değişmez; ana IP adresiniz olarak kalır. Ek adres, gelen bağlantılar ve bu adrese bağladığınız hizmetler (örneğin ikinci bir web sitesi ya da SSL sertifikası) için kullanılır.

Kontrol paneli kullanıyorsanız

Sunucunuzda Plesk kuruluysa adresi işletim sistemine ekledikten sonra Plesk'te Araçlar ve Ayarlar > IP Adresleri sayfasında IP'leri yeniden okutun (İngilizce arayüzde Reread IP); yeni adres listede görünür ve sitelere atanabilir.

Sorun giderme

• "Address already assigned" ya da "RTNETLINK answers: File exists" hatası: adres zaten tanımlıdır; bir şey yapmanıza gerek yoktur.
• Yeni adrese ulaşılamıyor: adresi ve ön ek uzunluğunu doğru yazdığınızı denetleyin. Sunucuda güvenlik duvarı (iptables, nftables, ufw) kullanıyorsanız yeni adrese gelen bağlantılara izin verildiğinden emin olun.
• Sunucu yeniden başlayınca ek adres gelmiyor: ayar dosyasındaki arayüz adının sunucudakiyle aynı olduğunu (ip -4 addr show) ve up satırındaki ip yolunun doğru olduğunu (command -v ip) denetleyin. Debian 12'den 13'e yükselttiyseniz arayüz adı değişmiş olabilir.
• Sunucuya erişim kesildi: Netplan kullandıysanız 120 saniye bekleyin, ayar geri alınır. Diğer durumlarda müşteri panelinden destek talebi açabilirsiniz.