Debian Sunucuyu Güncelleme

Bu rehber, Debian sunucunuzdaki paketleri nasıl güncelleyeceğinizi, yeniden başlatma gerekip gerekmediğini nasıl anlayacağınızı ve güvenlik güncellemelerini nasıl otomatik kurdurabileceğinizi anlatır. Yeni bir ana sürüme geçiş (örneğin Debian 12'den 13'e) bu rehberin konusu değildir.

Hangi sürümü kullanıyorsunuz?

cat /etc/os-release

PRETTY_NAME satırı sürümü gösterir, örneğin Debian GNU/Linux 12 (bookworm).

Sürümlerin destek durumu

LTS, Debian gönüllüleri tarafından yürütülür ve yaygın mimarileri (amd64 dahil) kapsar. LTS'ten sonraki uzatılmış destek (ELTS) resmî bir Debian projesi değildir; Freexian'ın ücretli hizmetidir.

Başlamadan önce

• Komutları root olarak ya da sudo ile çalıştırın.
• Yedek alın. Yedekleme sorumluluğu müşteriye aittir; sunucunuz için yedekleme hizmetlerimizi kullanabilir ya da Sistem Kopyası ek hizmetiyle sunucunun tamamının kopyasını aldırabilirsiniz.
• Yoğun olmayan bir saat seçin. Güncelleme sırasında bazı servisler yeniden başlar; çekirdek güncellemesinden sonra sunucuyu da yeniden başlatmanız gerekir.
• SSH bağlantınız koparsa VDS sunucunuza müşteri panelindeki konsoldan yine ulaşabilirsiniz: VDS Sunucuda Konsol Kullanımı.

Güncellemeleri kurma

1. Paket listesini yenileyin. Bu komut yalnızca hangi sürümlerin bulunduğunu indirir, hiçbir şey kurmaz:

   apt update

2. İsterseniz hangi paketlerin güncelleneceğini görebilirsiniz:

   apt list --upgradeable

3. Güncellemeleri kurun:

   apt upgrade

   Komut ne yapacağını gösterip onay ister; Y ve Enter ile onaylayabilirsiniz. apt upgrade hiçbir paketi kaldırmaz; bir güncelleme paket kaldırmayı gerektiriyorsa o güncellemeyi bekletir.
4. Bazı paketler kept back (bekletildi) olarak kaldıysa şu komutla kurabilirsiniz:

   apt full-upgrade

   full-upgrade, sistemin bütün olarak güncellenmesi için gerekirse paket kaldırabilir. Onaylamadan önce gösterdiği listeyi okuyun.

Daha önce değiştirdiğiniz bir ayar dosyası (örneğin SSH ya da web sunucusu ayarı) için soru gelirse, emin değilseniz kurulu sürümü korumak güvenli seçimdir; varsayılan cevap da budur.

Yeniden başlatma gerekiyor mu?

Yeni çekirdek ancak sunucu yeniden başlayınca devreye girer. Şu komutla bakabilirsiniz:

ls /var/run/reboot-required && cat /var/run/reboot-required.pkgs

Dosya varsa yeniden başlatma gerekir; ikinci dosya bunu isteyen paketleri listeler. Debian'da bu dosyayı unattended-upgrades paketi yazar (aşağıya bakın); paket kurulu değilse çekirdek güncellemesinden sonra bile dosya oluşmayabilir. Bu durumda needrestart'ı kullanabilirsiniz.

needrestart, çalışan çekirdeğin eski kalıp kalmadığını ve hangi servislerin hâlâ eski kütüphaneleri kullandığını gösterir:

apt install needrestart
needrestart -k
needrestart -r l

-k yalnızca çekirdeğe bakar; -r l servisleri yeniden başlatmadan yalnızca listeler. Sunucuyu yeniden başlatmak için: reboot. Müşteri panelindeki Yeniden başlat düğmesini de kullanabilirsiniz.

Güvenlik güncellemelerini otomatik kurma

unattended-upgrades, güvenlik güncellemelerini her gün otomatik kurar. Kurup açmak için:

apt install unattended-upgrades
dpkg-reconfigure unattended-upgrades

Gelen soruya Evet (Yes) deyin. Bu adım /etc/apt/apt.conf.d/20auto-upgrades dosyasını oluşturur; bu iki satırla liste her gün yenilenir ve güncellemeler her gün kurulur (0 kapatır):

APT::Periodic::Update-Package-Lists "1";
APT::Periodic::Unattended-Upgrade "1";

Varsayılan olarak yalnızca güvenlik güncellemeleri otomatik kurulur ve sunucu yeniden başlatılmaz. Gerektiğinde otomatik yeniden başlatma isterseniz /etc/apt/apt.conf.d/50unattended-upgrades dosyasında şunu ayarlayabilirsiniz:

Unattended-Upgrade::Automatic-Reboot "true";
Unattended-Upgrade::Automatic-Reboot-Time "04:00";

Ayarları denemek için: unattended-upgrade -d. Kurulanlar /var/log/unattended-upgrades/ içinde kayıtlıdır.

Desteği biten sürümler

Debian 11 ve öncesi artık ücretsiz güvenlik güncellemesi almaz. Debian 9 ve 10'un paketleri normal yansılardan archive.debian.org arşivine taşındı; bu sunucularda apt update "404 Not Found" hatası verir. Arşivden paket kurabilirsiniz, ancak oraya yeni güvenlik düzeltmesi gelmez.

İnternete açık kalacak bir sunucu için kalıcı çözüm, desteklenen bir sürüme (Debian 13 ya da 12) geçmektir. Sunucunuzun güncel bir sürümle yeniden kurulmasını isterseniz müşteri panelinden destek talebi açabilirsiniz.

Sorun giderme

• "Could not get lock /var/lib/dpkg/lock-frontend" hatası: başka bir güncelleme çalışıyordur (çoğunlukla otomatik güncelleme). Birkaç dakika bekleyip yeniden deneyin; kilit dosyasını silmeyin.
• Güncelleme yarıda kaldı: dpkg --configure -a ile tamamlayıp ardından apt upgrade komutunu yeniden çalıştırın.
• Sunucu yeniden başladıktan sonra açılmıyor: müşteri panelinden konsolu açıp ekrana bakabilirsiniz (VDS Sunucuda Konsol Kullanımı). Çözemezseniz müşteri panelinden destek talebi açabilirsiniz.

Bu rehberdeki bilgiler resmî belgelerden alınmıştır: Debian Releases, Debian LTS, Debian Archive, apt(8), Debian Wiki: UnattendedUpgrades, needrestart(1).