Ubuntu Sunucuya İkinci (Ek) IP Adresi Ekleme

Bu rehber, Ubuntu 20.04, 22.04 ve 24.04 kurulu sunucunuza satın aldığınız ek IP adresini nasıl tanımlayacağınızı anlatır. Ubuntu'da ağ ayarı Netplan ile yapılır. Adımlar SSH bağlantınızı koparmayacak şekilde sıralanmıştır; yine de değişikliğe başlamadan önce sunucuya başka bir yoldan (örneğin ikinci bir SSH oturumu açık tutarak) ulaşabileceğinizden emin olmanızı öneririz.

Başlamadan önce

Komutları root olarak ya da sudo ile çalıştırın. Aşağıdaki örneklerde şu değerler kullanılmıştır; kendi değerlerinizle değiştirin:

• Ağ arayüzü: ens192 (sunucunuzda farklı olabilir; eth0, ens18 gibi)
• Ana IP adresi: 203.0.113.10/24, ağ geçidi: 203.0.113.1
• Ek IP adresi: 203.0.113.20/24

Arayüzün adını ve ana adresinizi şu komutla görebilirsiniz:

ip -4 addr show

Çıktıda inet 203.0.113.10/24 gibi bir satır ana adresinizi, satırın en sonundaki ad arayüzü gösterir. Ek IP adresiniz müşteri panelinde hizmetinizin sayfasında yazar. Ek IP için de genellikle ana adresinizdeki ön ek uzunluğunu (/24 gibi) kullanırsınız; size farklı bir değer bildirildiyse onu kullanın. Ek IP için ayrıca ağ geçidi yazmayın.

Sürüme göre farklar

• Ubuntu 20.04, 22.04, 24.04: adımlar aynıdır. Netplan dosyasında ağ geçidi yeni biçimde routes: bloğuyla ya da eski biçimde gateway4: satırıyla yazılmış olabilir; hangisi varsa olduğu gibi bırakın.
• Ubuntu 18.04: adımlar aynıdır, ancak bu sürümdeki Netplan routes: - to: default yazımını tanımaz; ağ geçidi gateway4: satırıyla kalmalıdır.
• Ubuntu 16.04: Netplan yoktur; ağ ayarı /etc/network/interfaces dosyasıyla yapılır. Bu sürümde Debian makalesindeki "ifupdown ile ekleme" adımlarını uygulayabilirsiniz.

1. Netplan dosyasını bulun

ls -l /etc/netplan/

Klasörde genellikle tek bir .yaml dosyası bulunur; örneğin 50-cloud-init.yaml ya da 00-installer-config.yaml. Ek IP'yi bu dosyaya ekleyeceksiniz. Aynı arayüz için ayrı bir dosya oluşturmayın: Netplan dosyaları ad sırasıyla okur ve sonraki dosya öncekindeki aynı ayarın yerine geçer; ana adresiniz kaybolabilir.

Önce dosyanın yedeğini alın (dosya adını kendi dosyanızla değiştirin):

cp /etc/netplan/50-cloud-init.yaml /root/netplan-yedek.yaml

2. Dosyanın adı 50-cloud-init.yaml ise

Bu dosyayı sunucu ilk kurulurken cloud-init oluşturur. Yaptığınız değişikliğin cloud-init tarafından yeniden yazılmaması için cloud-init'in ağ ayarını kapatın:

printf 'network:\n  config: disabled\n' > /etc/cloud/cloud.cfg.d/99-ag-ayarini-kapat.cfg

Bu yalnızca cloud-init'in ağ ayarına dokunmasını durdurur; sunucunun var olan ağ ayarı aynen kalır. Dosyanın adı başka ise bu adımı atlayın.

3. Ek IP'yi dosyaya ekleyin

Dosyayı açın (örnek: nano /etc/netplan/50-cloud-init.yaml) ve arayüzünüzün addresses listesine ek IP adresini yeni bir satır olarak ekleyin. Girintiler boşlukla yapılır, sekme kullanmayın; var olan satırları değiştirmeyin. Dosyanın tamamı aşağıdakine benzer; yalnızca - 203.0.113.20/24 satırını eklemeniz yeterlidir:

network:
  version: 2
  ethernets:
    ens192:
      addresses:
        - 203.0.113.10/24
        - 203.0.113.20/24
      routes:
        - to: default
          via: 203.0.113.1
      nameservers:
        addresses: [8.8.8.8, 1.1.1.1]

Dosyanızda adres listesi tek satırda (addresses: [203.0.113.10/24] gibi) yazılmışsa yeni adresi virgülle ekleyin: addresses: [203.0.113.10/24, 203.0.113.20/24]. Ağ geçidi satırı (routes: ya da gateway4:) ve DNS satırları olduğu gibi kalsın.

4. Ayarı denetleyin ve güvenle uygulayın

Önce dosyada yazım hatası olup olmadığına bakın; hata varsa satırıyla birlikte gösterilir:

netplan generate

Netplan dosya izinleriyle ilgili bir uyarı verirse dosyayı yalnızca root'un okuyabileceği hâle getirin:

chmod 600 /etc/netplan/*.yaml

Ardından ayarı deneyin:

netplan try

Komut yeni ayarı uygular ve onayınızı bekler. Bağlantınız sürüyorsa Enter'a basarak onaylayın. Bir sorun olur da onaylayamazsanız 120 saniye sonra eski ayara kendiliğinden döner; böylece sunucuya erişiminizi kaybetmezsiniz. Onayladıktan sonra ayar kalıcıdır.

5. Denetleme

• Sunucuda ip -4 addr show dev ens192 komutunun çıktısında iki adres de görünmelidir.
• Kendi bilgisayarınızdan yeni adrese ping 203.0.113.20 ile ulaşabildiğinizi denetleyin.
• Kalıcılığı denemek isterseniz uygun bir zamanda sunucuyu yeniden başlatıp adresin yine tanımlı olduğuna bakabilirsiniz.

Sunucunun internete çıkarken kullandığı adres değişmez; ana IP adresiniz olarak kalır. Ek adres, gelen bağlantılar ve bu adrese bağladığınız hizmetler (örneğin ikinci bir web sitesi ya da SSL sertifikası) için kullanılır.

Kontrol paneli kullanıyorsanız

• Plesk: adresi işletim sistemine ekledikten sonra Plesk'te Araçlar ve Ayarlar > IP Adresleri sayfasında IP'leri yeniden okutun (İngilizce arayüzde Reread IP).
• cPanel: ek IP'yi WHM'de IP Functions > Add a New IP Address ekranından ekleyin; WHM adresi sunucuya kendisi tanımlar. Bu durumda Netplan dosyasına ayrıca eklemeyin.

Sorun giderme

• netplan generate hata veriyor: çoğunlukla girinti hatasıdır. Satırların boşlukla ve öncekilerle aynı hizada girintilendiğini denetleyin; gerekirse yedekten dönün: cp /root/netplan-yedek.yaml /etc/netplan/50-cloud-init.yaml
• Yeni adrese ulaşılamıyor: adresi ve ön ek uzunluğunu doğru yazdığınızı denetleyin. Sunucuda güvenlik duvarı (ufw, iptables, nftables) kullanıyorsanız yeni adrese gelen bağlantılara izin verildiğinden emin olun.
• Sunucu yeniden başlayınca ek adres gelmiyor: dosyanın adı 50-cloud-init.yaml ise 2. adımı uyguladığınızdan emin olun.
• Sunucuya erişim kesildi: netplan try kullandıysanız 120 saniye bekleyin, ayar geri alınır. Sorun sürerse müşteri panelinden destek talebi açabilirsiniz.