Ubuntu Sunucuyu Güncelleme

Bu rehber, Ubuntu sunucunuzdaki paketleri nasıl güncelleyeceğinizi, yeniden başlatma gerekip gerekmediğini nasıl anlayacağınızı ve güvenlik güncellemelerinin nasıl otomatik kurulduğunu anlatır. Yeni bir sürüme geçiş (örneğin 22.04'ten 24.04'e) bu rehberin konusu değildir.

Hangi sürümü kullanıyorsunuz?

cat /etc/os-release

PRETTY_NAME satırı sürümü gösterir, örneğin Ubuntu 24.04 LTS.

Sürümlerin destek durumu

Ubuntu Pro (ESM), LTS sürümlerde güvenlik güncellemelerini 10 yıla uzatır; Legacy eklentisi 5 yıl daha ekler.

Başlamadan önce

• Komutları root olarak ya da sudo ile çalıştırın.
• Yedek alın. Yedekleme sorumluluğu müşteriye aittir; sunucunuz için yedekleme hizmetlerimizi kullanabilir ya da Sistem Kopyası ek hizmetiyle sunucunun tamamının kopyasını aldırabilirsiniz.
• Yoğun olmayan bir saat seçin. Güncelleme sırasında bazı servisler yeniden başlar; çekirdek güncellemesinden sonra sunucuyu da yeniden başlatmanız gerekir.
• SSH bağlantınız koparsa VDS sunucunuza müşteri panelindeki konsoldan yine ulaşabilirsiniz: VDS Sunucuda Konsol Kullanımı.

Güncellemeleri kurma

1. Paket listesini yenileyin. Bu komut yalnızca hangi sürümlerin bulunduğunu indirir, hiçbir şey kurmaz:

   apt update

2. İsterseniz hangi paketlerin güncelleneceğini görebilirsiniz:

   apt list --upgradeable

3. Güncellemeleri kurun:

   apt upgrade

   Komut ne yapacağını gösterip onay ister; Y ve Enter ile onaylayabilirsiniz. apt upgrade hiçbir paketi kaldırmaz; bir güncelleme paket kaldırmayı gerektiriyorsa o güncellemeyi bekletir.
4. Bazı paketler kept back (bekletildi) olarak kaldıysa şu komutla kurabilirsiniz:

   apt full-upgrade

   full-upgrade, sistemin bütün olarak güncellenmesi için gerekirse paket kaldırabilir. Onaylamadan önce gösterdiği listeyi okuyun.

Daha önce değiştirdiğiniz bir ayar dosyası (örneğin SSH ya da web sunucusu ayarı) için soru gelirse, emin değilseniz kurulu sürümü korumak güvenli seçimdir; varsayılan cevap da budur.

Ubuntu 22.04 ve sonrasında needrestart, güncellenen kütüphaneleri kullanan servisleri listeleyen bir ekran gösterebilir. 24.04'te bu servisler otomatik olarak yeniden başlatılır; 22.04'te ekrandan seçebilirsiniz.

Yeniden başlatma gerekiyor mu?

Yeni çekirdek ancak sunucu yeniden başlayınca devreye girer. Şu komutla bakabilirsiniz:

ls /var/run/reboot-required && cat /var/run/reboot-required.pkgs

Dosya varsa yeniden başlatma gerekir; ikinci dosya bunu isteyen paketleri listeler. Ubuntu'da bu dosya, çekirdek güncellemesi gibi yeniden başlatma isteyen güncellemelerden sonra oluşur.

needrestart, çalışan çekirdeğin eski kalıp kalmadığını ve hangi servislerin hâlâ eski kütüphaneleri kullandığını gösterir:

apt install needrestart
needrestart -k
needrestart -r l

-k yalnızca çekirdeğe bakar; -r l servisleri yeniden başlatmadan yalnızca listeler. Sunucuyu yeniden başlatmak için: reboot. Müşteri panelindeki Yeniden başlat düğmesini de kullanabilirsiniz.

Güvenlik güncellemelerini otomatik kurma

Ubuntu'da unattended-upgrades varsayılan olarak kuruludur ve güvenlik güncellemeleri kurulumdan hemen sonra otomatik kurulur. Kurulu değilse ekleyebilirsiniz:

apt install unattended-upgrades
dpkg-reconfigure unattended-upgrades

Gelen soruya Evet (Yes) deyin. Bu adım /etc/apt/apt.conf.d/20auto-upgrades dosyasını oluşturur; bu iki satırla liste her gün yenilenir ve güncellemeler her gün kurulur (0 kapatır):

APT::Periodic::Update-Package-Lists "1";
APT::Periodic::Unattended-Upgrade "1";

Varsayılan olarak yalnızca güvenlik güncellemeleri otomatik kurulur ve sunucu yeniden başlatılmaz. Gerektiğinde otomatik yeniden başlatma isterseniz /etc/apt/apt.conf.d/50unattended-upgrades dosyasında şunu ayarlayabilirsiniz:

Unattended-Upgrade::Automatic-Reboot "true";
Unattended-Upgrade::Automatic-Reboot-Time "04:00";

Ayarları denemek için: unattended-upgrade -d. Kurulanlar /var/log/unattended-upgrades/ içinde kayıtlıdır.

Desteği biten sürümler

Ubuntu 20.04, 18.04 ve 16.04'te paketler hâlâ normal yansılarda durduğu için apt update ve apt upgrade çalışmaya devam eder; ancak Ubuntu Pro olmadan yeni güvenlik düzeltmesi gelmez. Ubuntu Pro aboneliğiniz varsa sunucuyu anahtarınızla bağlayabilirsiniz:

pro attach ANAHTARINIZ
pro status

LTS sürümlerde bu adım uzatılmış güvenlik güncellemelerini (esm-infra ve esm-apps) otomatik açar. Kalıcı çözüm, desteklenen bir sürüme (26.04, 24.04 ya da 22.04) geçmektir. Sunucunuzun güncel bir sürümle yeniden kurulmasını isterseniz müşteri panelinden destek talebi açabilirsiniz.

Sorun giderme

• "Could not get lock /var/lib/dpkg/lock-frontend" hatası: başka bir güncelleme çalışıyordur (çoğunlukla otomatik güncelleme). Birkaç dakika bekleyip yeniden deneyin; kilit dosyasını silmeyin.
• Güncelleme yarıda kaldı: dpkg --configure -a ile tamamlayıp ardından apt upgrade komutunu yeniden çalıştırın.
• Sunucu yeniden başladıktan sonra açılmıyor: müşteri panelinden konsolu açıp ekrana bakabilirsiniz (VDS Sunucuda Konsol Kullanımı). Çözemezseniz müşteri panelinden destek talebi açabilirsiniz.

Bu rehberdeki bilgiler resmî belgelerden alınmıştır: Ubuntu release cycle, Ubuntu Server: Automatic updates, Ubuntu Pro Client, Ubuntu 24.04 release notes, apt(8).